يك‌چنين نزاع ريشه‌دارى كه گروه فلاسفه را به دو تيره تقسيم نموده و ده‌ها كتاب و رساله دربارهء آن نوشته شده است ، بى ثمر نخواهد بود و قطعا در بسيارى از مسائل فلسفى نقش اساسى خواهد داشت . تا آنجا كه گفته‌اند : « أصالة الوجود و التشكيك فيه ، رأس كلّ معارف » . اصولا بايد توجه داشت كه مسئلهء اصالت وجود و تشكيك در آن ، فلسفه را زيرورو مىكند و در بسيارى از مباحث ، قواعد جديدى تأسيس نموده و نظرات خاصى به وجود مىآورد و مشكلاتى را كه در فلسفهء مشاء در تحليل بسيارى از مسائل وجود داشت ، بر طرف مىنمايد . اكنون بايد ديد ثمرات چشمگير اين نزاع كهن چيست ؟ 1 - بنابر اصالة الوجود ، تقسيم وجود به نفسى و رابطى و رابط ، روشن و بىاشكال خواهد بود ، ولى بنابر اصالت ماهيت مشكل و نامفهوم مىباشد . 2 - اين‌كه مىگويند : نسبت معلول به علّت ، نسبت معنى حرفى به اسمى است و معلول به تمام ذات ، متعلّق به علت و قائم به آن است و مجموع جهان آفرينش نسبت به واجب ، مانند نسبتى است كه قائم با يك طرف باشد . همگى بر بناى « اصالة الوجود » استوار